| Details: | Instituten | Publicaties | Datasets | URLs | Engelstalige titel: Endocrine disruption in the Scheldt Estuary: distribution, exposure and effects
Referentie nr.: EV/22
Acroniem: ENDIS-RISKS
Periode: February 2002 tot April 2006
Status: Afgelopen
Thesaurustermen: Hormonen; Pesticiden; Vervuiling
Geografische termen: ANE, Nederland, Westerschelde [gazetteer]; België, Zeeschelde [gazetteer]
|
| Instituten (7) |
Top | Publicaties | Datasets | URLs |
- Universiteit Gent; Faculteit Bio-ingenieurswetenschappen; Vakgroep Toegepaste ecologie en milieubiologie; Laboratorium voor Milieutoxicologie en aquatische ecologie; Onderzoeksgroep voor Milieutoxicologie, details, coördinator
- Universiteit Gent; Faculteit Wetenschappen; Vakgroep Biologie; Afdeling Mariene Biologie, details
- Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen; Departement Beheer van het Mariene Ecosysteem; Beheerseenheid Mathematisch Model Noordzee en Schelde-estuarium; Oostende, details
- Universiteit Gent; Faculteit Diergeneeskunde; Vakgroep Veterinaire Volksgezondheid & Voedselveiligheid; Chemische Analyse, details
- Ministerie van Verkeer en Waterstaat; Rijksinstituut voor Kust en Zee, details
- Vlaams Instituut voor de Zee, details
- Federaal Wetenschapsbeleid, details, financier
|
| Abstract: |
- Context
Er is een groeiende bezorgdheid omtrent de mogelijkheid van sommige chemische stoffen om wijzigingen in het endocrien systeem bij mens en dier te veroorzaken. Zowel natuurlijke als nog betrekkelijk ongekende milieuverontreinigende stoffen blijken de hormoonhuishouding van mens en dier zodanig te kunnen verstoren dat nadelige effecten op de ontwikkeling en voortplanting kunnen optreden.
De eerste aanwijzingen van mogelijke effecten van endocrien verstorende stoffen en de aanwezigheid van deze verbindingen in het Schelde estuarium zijn recent gepubliceerd. De Gentse kanaalzone en het Antwerps industriegebied zijn er verantwoordelijk voor een groot deel van de huidige vervuiling. Er is dan ook een duidelijke nood aan onderzoek naar het optreden van hormoonverstoring in het Schelde estuarium. Bovendien is een grondige kennis van de verspreiding en langetermijneffecten van deze stoffen noodzakelijk in het kader van toekomstgerichte beleidsmaatregelen op nationaal en Europees niveau.
- Beschrijving van het project
- Doelstellingen
De belangrijkste doelstellingen binnen het project zijn:
- analyses van hormoonontregelaars in water, zwevende stof, sediment en biota (mysidaceeën, grondels);
- in vitro evaluatie van de oestrogene en androgene potentie van de water, zwevende stof -en sedimentstalen;
- ecotoxicologische en in situ evaluatie van de effecten op de brakwater-endeme mysidaceeën populatie (korte, middellange en lange termijn);
- risicoschatting van hormoonontregelaars voor het Schelde estuarium.
- Methodologie
Het voorgestelde project kan worden ingedeeld in vier verschillende onderzoeksfasen:
Fase I: Verspreiding van hormoonontregelende stoffen in het Schelde estuarium (chemische analyses, analyses op biota, in vitro analyses)
Het Schelde estuarium zal gedurende de duur van het project drie maal per jaar bemonsterd worden (lente, zomer en winter) voor het verzamelen van sediment, water, zwevende stof en biota (mysidaceeën en grondel). Een uitgebreide lijst van natuurlijke hormonen en hormoonverstorende chemicaliën zullen in deze stalen geanalyseerd worden.
De verschillende water, sediment en zwevende stof extracten worden eveneens in vitro getest op hun potentie om te binden met de humane oestrogeen en androgeenreceptor. De resultaten van deze analyses laten toe de oestrogene en androgene potentie in kaart te brengen in de verschillende milieumatrices van het Schelde estuarium.
Fase II: Evaluatie van de blootstelling van biota uit het Schelde estuarium aan hormoonontregelende stoffen
Uitgaande van de resultaten van de eerste bemonsteringscampagnes worden prioritaire verbindingen voor het Schelde estuarium aangeduid. Met de weerhouden hormoonverstoorders worden laboratorium experimenten opgezet met mysidaceeën om de acute en chronische effecten te evalueren (Fase III).
Fase III: Ecotoxicologische evaluatie van de effecten van hormoonontregelende stoffen die voorkomen in het Schelde estuarium op de endogene mysidaceeën populatie
Acute en chronische mysidaceeën testen in het laboratorium
Om de mogelijke effecten van de polluenten weerhouden in Fase II op mysidaceeën te evalueren worden acute en chronische ecotoxiciteittesten opgezet in het laboratorium. Mysidaceeën zullen eveneens worden blootgesteld in een multigeneratie-experiment over 2 generaties om de effecten van de hormoonverstoorder op lange termijn in te schatten.
Populatiestudie van de brakwater-endeme mysidaceeën in het Schelde estuarium
De mysidaceeën populatie van het Schelde estuarium wordt opgevolgd gedurende één jaar. Op deze manier kan de huidige populatie vergeleken worden met de beschikbare historische data en kunnen eventuele verschuivingen worden vastgesteld. Bovendien zal gebaseerd op de resultaten van de toxiciteittesten in het laboratorium, een meer uitgebreide effectstudie gebeuren in het veld. Gevoelige eindpunten in het laboratorium zullen eveneens getoetst worden in sit
|
| Datasets (14) |
Top | Instituten | Publicaties | URLs |
- Bepaling van organisch koolstof en stikstof in stalen van het Schelde-estuarium, details
- Chemische analyse van oestrogenen, organochloor en organostikstof pesticiden als mogelijke endocriene verstoorders in het Schelde-estuarium, details
- Chemische analyse van PAK's, Organotin, PCB's, PBDE's en organochloor pesticiden als mogelijke endocriene verstoorders Schelde-estuarium, details
- Ecologische epibentische data van het Schelde-estuarium, details
- Ecologische epibentische data van het Schelde-estuarium: ENDIS-RISKS data (2002-2005), details
- Ecologische hyperbentische data van het Schelde-estuarium, details
- Ecologische hyperbentische data van het Schelde-estuarium: ENDIS-RISKS data (2002-2005), details
- IMERS: Integrated Marine Environmental Samples and Readings, details
- Metabolisme, reproductie en vervelling als eindpunten voor het bestuderen van endocriene verstoring bij Neomysis integer, details
- Mysidacea populaties in het Schelde-estuarium, details
- Oestrogene en androgene gisttest op waterstalen van het Schelde-estuarium, details
- Ondersteunende meteo data van de ENDIS-RISKS staalname campagnes, details
- Ondersteunende SCTD data van de ENDIS-RISKS staalname campagnes, details
- PROJECT DATA: ENDIS-RISKS project data (2002-2006), details
|
| Publicaties (14) |
Top | Instituten | Datasets | URLs |
- Noppe, H. (2006). Analytiek van hormoon verstorende stoffen in milieumatrices = Analytics of endocrine disrupting chemicals in environmental matrices. PhD Thesis. Universiteit Gent. Faculteit Diergeneeskunde: Gent, Belgium. ISBN 978-90-5864-100-7. 153 pp., details
- Noppe, H. et al. (2005). Development and validation of an analytical method for detection of estrogens in water Anal. Bioanal. Chem. 382(1): 91-98, details
- Ghekiere, A. et al. (2005). Development of a quantitative enzyme-linked immunosorbent assay for vitellin in the mysid Neomysis integer (Crustacea: Mysidacea) Comp. Biochem. Physiol. (A Physiol.) 142(1): 43-49, details
- Fockedey, N. (2005). Dieet en groei van Neomysis integer (Leach, 1814) (Crustacea, Mysidacea) = Diet and growth of Neomysis integer (Leach, 1814) (Crustacea, Mysidacea). PhD Thesis. Universiteit Gent. Vakgroep Biologie, sectie Mariene Biologie: Gent, Belgium. X, 297 pp., details
- Noppe, H. et al. (2006). Distribution and ecotoxicity of chlorotriazines in the Scheldt estuary (Belgium-Netherlands), in: Noppe, H. (2006). Analytiek van hormoon verstorende stoffen in milieumatrices = Analytics of endocrine disrupting chemicals in environmental matrices. pp. 85-105, details
- Fockedey, N. et al. (2005). Effect of salinity and temperature on the intra-marsupial of the brackish water mysid Neomysis integer (Crustacea: Mysidacea), in: Fockedey, N. (2005). Dieet en groei van Neomysis integer (Leach, 1814) (Crustacea, Mysidacea) = Diet and growth of Neomysis integer (Leach, 1814) (Crustacea, Mysidacea). pp. 227-247, details
- Verslycke, T.; Janssen, C.R. (2002). Effects of a changing abiotic environment on the energy metabolism in the estuarine mysid shrimp Neomysis integer (Crustacea: Mysidacea) J. Exp. Mar. Biol. Ecol. 279(1-2): 61-72, details
- Rappé, K. et al. (2007). ENDIS-RISKS: endocrine disruption in the Scheldt estuary - a field study, in: Mees, J. et al. (Ed.) (2007). VLIZ Young Scientists' Day, Brugge, Belgium 2 March 2007: book of abstracts. VLIZ Special Publication, 39: pp. 53, details
- Monteyne, E.; Roose, P.; Janssen, C.R. (2007). Endocrine disruptor levels in invertebrates from the Scheldt estuary: cause for concern?. BMM: Oostende, Belgium. 1 poster pp., details
- Verslycke, T. et al. (2004). Flame retardants, surfactants and organotins in sediment and mysid shrimp of the Scheldt estuary (The Netherlands) Environ. Pollut. 136(1): 19-31, details
- Noppe, H. et al. (2006). Occurrence of estrogens in the Scheldt estuary: a 2-year survey, in: Noppe, H. (2006). Analytiek van hormoon verstorende stoffen in milieumatrices = Analytics of endocrine disrupting chemicals in environmental matrices. pp. 41-60, details
- Ghekiere, A. et al. (2004). Purification and characterization of vitellin from the estuarine mysid Neomysis integer (Crustacea: Mysidacea) Comp. Biochem. Phys. 138(4): 427-433, details
- Ghekiere, A. (2006). Studie van invertebraat-specifieke effecten van endocrien-verstorende stoffen in de estuariene aasgarnaal Neomysis integer (Leach, 1814) = Study of invertebrate-specific effects of endocrine disrupting chemicals in the estuarine mysid Neomysis integer (Leach, 1814). PhD Thesis. Universiteit Gent. Faculteit Bio-ingenieurswetenschappen: Gent, Belgium. ISBN 90-5989-105-8. 143 pp., details
- Fockedey, N. et al. (2005). Temperature and salinity effects on post-marsupial growth of Neomysis integer (Crustacea: Mysidacea) J. Exp. Mar. Biol. Ecol. 326(1): 27-47 [Other original], details
|
De ScheldeMonitor is niet aansprakelijk voor schade die is of dreigt te worden toegebracht en voortvloeit
uit of in enig opzicht verband houdt met het gebruik van de ScheldeMonitor. Gelieve zich bij het gebruik van
de ScheldeMonitor te vergewissen van de bepalingen in de Disclaimer.
|
